Renovatie zitbanken in het openluchttheater Hornberg (Duitsland)

Nieuwe zittingen en rugleuningen van WPC van Naturinform zorgen op de tribune van het openluchttheater Hornberg voor meer comfort. Er is gebruikgemaakt van het profiel "Strong" in bruin. Met de renovatie van de bezoekerstribune heeft de Historische Verein Hornberg geïnvesteerd in een oplossing die harmonieus aansluit bij de door bossen omringde omgeving, en op lange termijn voldoet aan de eisen van deze drukbezochte evenementenlocatie.

De stad Hornberg in het Zwarte Woud staat tot ver buiten de regio bekend om het "Hornberger Schießen" (zowel een legende als een uitdrukking). Net zo kenmerkend voor de plaats is het idyllische openluchttheater, gelegen aan de rand van het bos met uitzicht op de historische kasteeltoren. Daar staan van eind juni tot begin september naast hedendaagse stukken ook de klassieker over het "Hornberger Schießen" op het programma. Voor het seizoen 2024 werden de banken van de bezoekerstribune vernieuwd. De verantwoordelijke personen van de "Freilichtbühne Hornberg Historischer Verein e.V." kozen voor de massieve plank "Strong" in bruin, gemaakt van WPC van Naturinform. Enerzijds past de bruine tint van de planken harmonieus in de beboste berghelling, anderzijds overtuigen ze door hun duurzaamheid, robuustheid en de geringe onderhoudskosten en -maatregelen.

Theatertraditie met sterke regionale wortels

Volgens de overlevering gaat de oorsprong van het "Hornberger Schießen" terug tot het jaar 1564. Volgens de legende wilden de inwoners van Hornberg de hertog van Württemberg met saluutschoten verwelkomen, maar hadden ze hun kruit al te vroeg verschoten. In plaats van de geplande ontvangst bleef het bij "piefpafpoef"-kreten. Hieruit zou de uitdrukking "Es geht aus wie das Hornberger Schießen" (het gaat uit als een nachtkaars) zijn ontstaan. Later vond het citaat ook zijn weg naar de literatuur; Friedrich Schiller gebruikte het in zijn toneelstuk "Die Räuber" (de rovers). In de jaren vijftig van de vorige eeuw schreef de plaatselijke auteur Erwin Leisinger een volkstoneelstuk dat al meer dan 70 jaar ongewijzigd wordt opgevoerd in het openluchttheater van Hornberg.

Elk jaar trekt het openluchttheater van Hornberg tussen de 10.000 en 15.000 bezoekers. Per voorstelling zijn er ongeveer 800 zitplaatsen beschikbaar, waardoor het theater tot dé culturele trekpleisters van het Zwarte Woud behoort. Aan de nieuwe banken van de tribune werden hoge eisen gesteld voor wat betreft de materiaaleigenschappen met het oog op duurzaamheid en onderhoud.

Renovatie in eigen beheer

De tribune van het Erwin-Leisinger-openluchttheater ligt ingebed in de natuurlijke helling van het Storenwald bij Hornberg. Sinds de oprichting van de vereniging vormt de inzet van vrijwilligers de drijvende kracht achter de vereniging. Het hele complex werd in 1955 binnen zes weken door 15 leden van de vereniging opgetrokken. Tot op de dag van vandaag worden alle betrokkenen, van de toneeltechnici tot en met de acteurs, uitsluitend uit de eigen gelederen gerekruteerd. Tegenwoordig zijn er meer dan 100 mensen actief betrokken. Ook de ophanden zijnde renovatie van de tribunebanken werd uitgevoerd door een team van vrijwilligers. 

Na vele jaren intensief gebruik waren de bestaande houten planken van de banken duidelijk verweerd en deels zelfs splinterig en vermolmd. Daarom werd er gezocht naar een materiaal dat langdurig stevig, visueel aantrekkelijk en comfortabel voor de bezoekers is. De vereniging liet zich adviseren door de nabijgelegen bouwmaterialenhandel Maier + Kaufmann in Steinach.  De keuze viel op "Strong" van Naturinform. Naast de robuuste materiaalkwaliteit was ook de nauwkeurige afmeting een pluspunt voor het product, aangezien de afmetingen van de nieuwe planken bijna exact overeenkwamen met die van de bestaande planken. Daarnaast speelde ook de kleur een rol: De bruine tint past harmonieus in de bosrijke omgeving en sluit tegelijkertijd aan bij het decor met de vakwerkhuizen uit het Zwarte Woud.

Testbank overtuigde in de praktijk

Voor de beoordeling werd eerst slechts één rij banken met het "Strong"-profiel in bruin gemonteerd. Nadat de test naar tevredenheid was verlopen, werd in juli 2024 met de werkzaamheden begonnen.

De bestaande betonnen fundering en de daarop bevestigde staalconstructie voor zitvlakken en rugleuningen konden behouden blijven. Na het verwijderen van de oude planken werden de nieuwe WPC-profielen op de benodigde lengtes gezaagd en stap voor stap op de bestaande staalconstructie vastgeschroefd. Per zitvlak werden telkens twee profielen gebruikt, per rugleuning één. Over de schroefverbindingen werden aan de bovenzijde afgeronde klinknagels aangebracht om de veiligheid voor de bezoekers nog verder te vergroten.

Zo ontstond een weerbestendige en visueel aantrekkelijke tribune, die zowel recht doet aan het totaalbeeld van het openluchttheater als aan de praktische eisen van de lopende voorstellingen.

"Strong" overtuigt door zijn stabiliteit en natuurlijke uitstraling 

"Strong" heeft een materiaaldikte van 38 millimeter en is ontworpen voor zware belastingen. Dankzij zijn stabiliteit is deze plank ook geschikt voor het overbruggen van grotere afstanden, en dat zonder een ingewikkelde constructie van een lastafvoerende onderconstructie. Visueel overtuigt de massieve plank van WPC door zijn natuurlijk ogende houtnerf. Dit profiel, dat flexibel kan worden toegepast en vaak wordt gebruikt voor traptreden of zitbanken in de openbare ruimte, is verkrijgbaar in Black brown, Grey en Anthracite. Het oppervlak is naar keuze licht geborsteld of fijn geribbeld.

Alle WPC-producten van Naturinform combineren de uitstraling van hout met een hoog weerstandsvermogen tegen weersinvloeden. Tijdens de productie worden houtvezels gebonden met een polymeer. Hierdoor ontstaat een materiaal dat vochtbestendig, splintervrij en onderhoudsvriendelijk is. Daardoor zijn de profielen ook geschikt voor ruimtes waar door vocht of opspattend water hogere eisen aan de slipvastheid gelden.

Voordelen voor exploitanten op het gebied van onderhoud

Vooral in de openbare en semi-openbare ruimte zijn naast het uiterlijk vooral duurzaamheid, veiligheid en benodigd onderhoud van belang. Hier komen de sterke punten van het door Naturinform gebruikte houten composietmateriaal (WPC) goed tot hun recht. Vuil kan met weinig moeite worden verwijderd, de onderhoudskosten zijn te overzien en het oppervlak blijft ook bij intensief gebruik aantrekkelijk. Voor exploitanten van drukbezochte faciliteiten betekent dit een economische en tegelijkertijd gebruiksvriendelijke oplossing. De mogelijkheid om de producten na afloop van de levensduur kosteloos af te voeren via het eigen kringloopsysteem van Naturinform is bovendien een groot voordeel voor opdrachtgevers.

Achim Schemel, podiumbeheerder van de Historische Verein Hornberg, vertelt: „Onze tribune wordt tijdens het seizoen zwaar belast, daarom hadden we een oplossing nodig die robuust en veilig is en tegelijkertijd comfortabel voor het publiek. Met de nieuwe zittingen hebben we precies dat bereikt. De banken zien er aanzienlijk hoogwaardiger uit, zitten comfortabel en passen bovendien uitstekend bij de omgeving van ons openluchttheater.“

Conclusie: 

Met de renovatie van de bezoekerstribune heeft het openluchttheater Hornberg een functionele en esthetisch overtuigende oplossing gerealiseerd. De nieuwe WPC-planken combineren duurzaamheid, comfort en een natuurlijke uitstraling. Voor toepassingen in de buitenlucht die zwaar worden belast, laat het project zien hoe bestaande constructies op een zeer kostenefficiënte manier kunnen worden versterkt en op lange termijn weer in waarde kunnen worden verhoogd.

Pia Hobeck, directeur van Naturinform, vat het als volgt samen: „Juist bij dit soort projecten is een evenwichtige mix van vormgeving, veiligheid en duurzaamheid cruciaal. In Hornberg wordt heel duidelijk hoe ons profiel "Strong" aan deze eisen voldoet en tegelijkertijd een oplossing biedt die zich uitstekend aan bestaande omstandigheden laat aanpassen.“