Bezoekerspad in het Tropenhuis, Haus des Meeres, Wenen (A)

In het hart van Wenen, in de historische Flakturm in het Esterházypark, combineert het Haus der Meren op unieke wijze natuur, architectuur en geschiedenis. Een bijzonder hoogtepunt is het Tropenhuis: een glazen uitbouw die bezoekers meeneemt naar de fascinerende wereld van tropische regenwouden.

Na ruim 20 jaar intensief gebruik is deze ruimte in 2023 grondig gerenoveerd. Doel was om de tropische sfeer te behouden en tegelijkertijd een duurzame, onderhoudsvriendelijke en bestendige vloeroplossing te vinden. De keuze viel op WPC-planken van NaturinForm – een beslissing die zowel esthetisch als technisch overtuigend is.

De planken van houtcomposiet hebben niet alleen een natuurlijke uitstraling, maar zijn ook bijzonder vochtbestendig, slipvast en splintervrij. Ideaal voor een omgeving waar dagelijks honderden mensen op blote voeten lopen.

Dankzij deze duurzame modernisering blijft het tropische huis Haus des Meeres een plek van verwondering en beleving – voor huidige en toekomstige generaties.

Het architectonische concept van het Huis van de Zee is diep geworteld in de geschiedenis van de locatie. De massieve, sombere Flakturm uit de Tweede Wereldoorlog werd de afgelopen decennia aangevuld met innovatieve uitbreidingen, zoals het glazen tropenhuis en een moderne glas-aluminium uitbouw.

De Weense architect Ludwig Starz van Looping Architecture, verantwoordelijk voor de planning en uitvoering, omschrijft de toren als “een ondoorzichtige, massieve betonnen structuur”. Daartegenover staat de glazen aanbouw die met zijn transparantie en lichtheid een tegenwicht vormt tegen de zwaarte van de Flak-toren. “De gevel van glas-aluminium symboliseert de schittering van de zee en past harmonieus in de stedelijke omgeving”, aldus de architect.

De uitbreiding, voltooid in 2020, beschikt over liften die drempelloze toegang tot alle verdiepingen bieden. Tegelijkertijd biedt het een spectaculair uitzicht over het stadscentrum van Wenen, met de Stephansdom als bijzonder hoogtepunt.

Het Tropische Huis: een spannende reis door de jungle

Een bijzonder hoogtepunt van de uitbreiding is het tropenhuis, dat als een ‘neus’ tegen de westzijde van de toren leunt. Hier kunnen bezoekers zich onderdompelen in de wereld van het tropische regenwoud. Het pad loopt van de tweede verdieping van de toren omhoog door de boomtoppen van het tropische huis en uiteindelijk terug naar het hoofdgebouw.

Terwijl de gasten de trappen op en af gaan, ontdekken ze een tropische wereld: een waterval kabbelt langs het rotsachtige landschap en apen, exotische vogels en schildpadden lopen vrij rond, waardoor ze oog in oog kunnen komen met de bewoners. "Je beweegt je van de grond en het waterniveau naar de boomtoppen. Deze drijvende constructie creëert een unieke ruimtelijke ervaring die door iedereen enthousiast wordt ontvangen", aldus Ludwig Starz.

Duurzaam renovatieproject met WPC-planken

Na ruim 20 jaar raakte de originele houten constructie van het tropische huis ernstig beschadigd. De hoge luchtvochtigheid had het hout aangetast, waardoor een uitgebreide renovatie noodzakelijk was. De verantwoordelijken kozen voor een slanke staalconstructie, die werd voorzien van duurzame WPC-planken (Wood Polymer Composite) van de Duitse fabrikant NaturinForm.

De architect en de exploitant van het Haus des Meeres hebben samen de materiaalkeuze gemaakt. Voor de looppaden is de Strong gebruikt en voor de trappen de Robust, beide in de kleur bruin. Doorslaggevende factoren waren duurzaamheid, onderhoudsgemak en hoge slipweerstand. "WPC is ideaal voor ons omdat het kunststofgehalte (polymeer) het vochtbestendig maakt en aanzienlijk langer meegaat dan hout. Het materiaal garandeert ook veiligheid – zelfs bij intensief gebruik door dieren en water", voegt de architect toe.

"We wilden een materiaal dat onderhoudsvriendelijk en duurzaam was", legt projectmanager Peter Neßmerak uit. Na 20 jaar was het hout zo ernstig beschadigd dat vervanging noodzakelijk was. De nieuwe WPC-vlonderplanken van NaturinForm bieden aanzienlijk meer weerstand tegen vocht en slijtage.

Zelfdragende constructie voor harmonieuze esthetiek

De staalconstructie maakt een zelfdragende constructie mogelijk, waardoor de installaties en zorgvoorzieningen discreet onder de loopbruggen kunnen worden ondergebracht. “Vloeren en hellingen hangen zwevend aan de constructie, waardoor een luchtig en licht ruimtelijk gevoel ontstaat”, legt de architect uit.

Bovendien overtuigen de NaturinForm-planken door hun technische eigenschappen, die grotere afstanden tussen de steunen van de onderconstructie mogelijk maken. “Het was het enige product dat zowel aan onze statische als optische eisen voldeed”, benadrukt Neßmerak. De natuurlijke uitstraling past perfect bij de tropische omgeving.

Uitdagingen bij de implementatie

De renovatie was een extra uitdaging omdat het Huis van de Zee het hele jaar door geopend is. “Het was als een puzzel – al het werk moest tijdens de lopende werkzaamheden worden gedaan, wat een logistiek meesterwerk vergde”, aldus Neßmerak. Tegelijkertijd werd de routebegeleiding geoptimaliseerd: licht glooiende hellingen met een maximale hellingshoek van zes procent zorgen voor toegankelijkheid en een soepele routebegeleiding voor bezoekers.

Nauwkeurige montage dankzij doordachte planning

De planken werden gemonteerd op gegalvaniseerde, gecoate stalen balken, waaraan de speciaal door de fabrikant ontwikkelde montageprofielen werden bevestigd. NaturinForm leverde niet alleen het bevestigingsmateriaal, maar ook montageplannen die precies op het project waren afgestemd en het afval tot een minimum beperkten.

"De montageprofielen en accessoires van NaturinForm maakten het werk veel gemakkelijker", zegt Neßmerak. "Het nauwkeurig afstemmen van de planken op de onregelmatige hoeken en niet-parallelle profielen was een bijzondere uitdaging. Dankzij de meegeleverde gereedschappen en plannen konden we die echter gemakkelijk overwinnen."

De volledige renovatie, inclusief de sloopwerkzaamheden, duurde acht maanden. Het ervaren staalconstructiebedrijf Josef Pichler uit Kirchschlag was verantwoordelijk voor het monteren van de vloerdelen. "De installatie was een uitdaging omdat er nauwelijks zijafwerkingen waren en veel gebieden individuele hellingen hadden", legt Neßmerak uit. “Dankzij de doordachte planning en de hoogwaardige materialen van NaturinForm hebben we een uitstekend resultaat bereikt.”

Een indrukwekkende belevingswereld voor mens en dier

De nieuwe inrichting van het tropische huis werd niet alleen door de bezoekers, maar ook door de dierlijke bewoners goed ontvangen. "Het is verbazingwekkend hoe snel de dieren zich hebben aangepast aan de nieuwe omstandigheden", zegt het team van Haus des Meeres. Apen gebruiken de nieuwe looppaden als uitkijkpunten, terwijl schildpadden zich vrij kunnen bewegen in de ontworpen landingszones. De natuurlijke uitstraling van de NaturinForm planken draagt bij aan een harmonieus totaalbeeld.

“Bezoekers blijven nu langer in het tropische huis, genieten van de sfeer en beleven de tropische diversiteit intensiever”, meldt dierentuindirecteur Dr. Michael Mitic.

Toekomstperspectieven: Duurzaamheid als leidraad

Met de renovatie van het tropische huis zet het Huis van de Zee nieuwe maatstaven op het gebied van duurzame architectuur en bezoekersvriendelijkheid. “Over een paar jaar zal het tropische huis weer helemaal begroeid zijn met planten en een nog intensere junglesfeer bieden”, voorspelt de architect.

Daarmee blijft het Haus der Meren niet alleen een belangrijke instelling in Wenen, maar ook een pionier op het gebied van de succesvolle combinatie van natuur, architectuur en geschiedenis.

Conclusie: een duurzaam showcaseproject

“Met de WPC-planken van NaturinForm hebben we de juiste keuze gemaakt”, vat Neßmerak samen. De planken voldoen aan alle eisen: slipvast, duurzaam en onderhoudsvrij. Ook dagelijks reinigen met een hogedrukreiniger werkt perfect.

Dankzij de onderhoudsvriendelijke, duurzame en milieuvriendelijke materialen is het tropische huis gericht op een duurzame toekomst. “We hebben het perfecte product gevonden voor ons tropische huis – het zal ons tientallen jaren vergezellen.”